ข้อมูลงานวิจัย

โปรแกรมส่งเสริมการป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจ
โดยประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ และการมีส่วนร่วมของชุมชน สำหรับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้

ด้วยปัจจุบันโรคความดันโลหิตสูง (Hypertension) เป็นปัญหาท้าทายทางสาธารณสุขที่ สำคัญ เป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรทั่วโลก เนื่องจากพบอัตราสูงในผู้ใหญ่ มัก ถูกเรียกว่า “ฆาตกรเงียบ” (World Hypertension Day, 2025) สถิติประชากรผู้ใหญ่ทั่วโลกเป็น โรคความดันโลหิตสูง มีจำนวนสูงถึง 1,280 ล้านคน แม้จะมีผลกระทบร้ายแรงต่อสุขภาพ แต่ ผู้ใหญ่ที่มีความดันโลหิตสูง ร้อยละ 46 ไม่ทราบถึงภาวะของตนเอง มีเพียง ร้อยละ 42 เท่านั้นที่ ได้รับการรักษา และมีเพียง 1 ใน 5 หรือร้อยละ 21 เท่านั้นที่สามารถควบคุมความดันโลหิตได้ และมีผู้ป่วยเสียชีวิตจากการเป็นโรคความดันโลหิตสูงถึงปีละ 7.5 ล้านคน หรือร้อยละ 12.8 ของ สาเหตุการตายทั้งหมด โดยคาดการณ์ว่าจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ในปี ค.ศ. 2025 เพิ่มขึ้นถึง 1,560 ล้านคน (World Health Organization, 2023) ผลกระทบโดยรวมของความดัน โลหิตสูงนั้นมหาศาล คาดการณ์ว่าความดันโลหิตสูงเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตที่สามารถป้องกันได้ 10.8 ล้านคนต่อปี และเป็นสาเหตุให้สูญเสียชีวิตหรือมีชีวิตอยู่ด้วยความพิการนานถึง 235 ล้านปี ต้นทุนทางเศรษฐกิจสำหรับบุคคล ระบบการดูแลสุขภาพ และสังคมก็สูงมากเช่นกัน (World Hypertension Day, 2025) โรคความดันโลหิตสูง ในประเทศไทยกระทรวงสาธารณสุขได้ รายงานข้อมูลในวันอนามัยโลก พ.ศ. 2566 พบประชากรไทยเป็นโรคความดันโลหิตสูงประมาณ 14 ล้านคน และมีเพียงประมาณ ร้อยละ 50 เท่านั้นที่ได้รับการวินิจฉัยและได้รับการรักษา มี ประชากรสูงถึง 7 ล้านคน ที่ไม่ทราบว่าเป็นโรคความดันโลหิตสูงและไม่ได้รับการรักษา (Division of NCDs, Department of Disease Control MOPH, 2023) คู่มือกิจกรรมตามรูปแบบการส่งเสริมการป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจ โดยประยุกต์ใช้ ปัญญาประดิษฐ์ และการมีส่วนร่วมของชุมชน สำหรับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ ฉบับนี้ จัดทำขึ้นเพื่อมุ่งหวังเพื่อเป็นแนวทางการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อชะลอและลด ความรุนแรงของโรค การส่งเสริมการมีคุณภาพชีวิตที่ดี การป้องกันควบคุมโรค และการสนับสนุน การดูแลตนเอง (Self – care) ให้ผู้ป่วยมีความสามารถในการรักษาตนเอง และสามารถประเมิน สภาวะสุขภาพตนเองได้ โดยประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการให้ความรู้และทักษะ วิธีการปฏิบัติ เพื่อดูแลแก้ไขปัญหาสุขภาพและพัฒนาคุณภาพชีวิต อาทิ แอปพลิเคชั่นเพื่อสุขภาพ และความรู้ การปรับเปลี่ ยนพฤติกรรมสุขภาพด้านการบริโภคอาหาร การออกกำลังกาย การจัดการ ความเครียด การสูบบุหรี่ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การรับประทานยา ปฏิบัติตามคำแนะนำ คู่มือฉบับนี้จะสามารถเพิ่มพูนความรู้และประสบการณ์เกี่ยวกับพื้นฐานของโรคหรือปัญหา ของกลุ่มผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง สร้างแรงจูงใจในการปรับพฤติกรรมสุขภาพโดยผ่าน กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนทุกภาคส่วน โดยเนื้อหากิจกรรมจะสอดแทรกหลักการ ทฤษฎี และวิธีปฏิบัติที่หลากหลาย เข้าใจง่าย เพื่อเพิ่มความสำเร็จในการปรับพฤติกรรมสุขภาพที่ยั่งยืน

อาจารย์วริศรา ปั่นทองหลาง

นักวิจัย